Doner Kebab

Początki dania znanego nam dziś jako kebab datuje się na II połowę XIX wieku, jednak jej historia zaczęła się znacznie wcześniej. Mięso baranie stanowi od wieków podstawę kuchni tureckiej, w zastępstwie zakazanej i ogłoszonej przez Islam nieczystą wieprzowiny. Wszystko zaczęło się w roku 1867, kiedy to pewien kucharz Iskander Usta z miejscowości Bursa, wymyślił nowy sposób opiekania mięsa - pionowy ruszt wypełniony gorącym węglem, ze wstawionym w środek mieczem, na który nadziewano płaty wymoczonej uprzednio w marynacie baraniny. Tłuszcz z opiekanego w ten sposób mięsa nie ociekał na węgle i nie powodował jego przypalania. Upieczone mięso Iskander odkrawał ostrym nożem, zawijał w podpłomyki i polewał zrumienionym masłem oraz ostrym sosem pomidorowym. Nowa potrawa spotkała się w Turcji z gorącym przyjęciem. W chwili obecnej döner kebab jest tureckim daniem narodowym. Do dziś przestrzega się przy jego przyrządzaniu przykazań Islamu: absolutnie nie można używać wieprzowiny (a przynajmniej powinno). Od czasów mistrza Aleksandra minęło juz prawie 150 lat. Kebab zdążył zyskać sławę i przypaść do gustu smakoszom na całym świecie. Najlepszy döner, nawet i dziś robi się w Turcji, w Bursie. Tradycja Iskendera Usty jest tam wciąż żywa, a jeden z tamtejszych restauratorów ogłosił się jego spadkobiercą, zarówno pod względem genealogii, jak i receptury przyrządzanego kebabu. Kebab spotykany w większych polskich miastach niemalże na każdym rogu ulicy robiony jest zazwyczaj z kurczaka lub indyka, rzadko z wołowiny, cielęciny lub baraniny. Podaje się go w cienkim, zawijanym cieście lub dużych, różnego rodzaju bułkach, z surówkami warzywnymi i ostrym lub łagodnym sosem do wyboru.

Przepisy

1. Mięso pokroić w cienkie paseczki, następnie do miski wrzucić pokrojone mięso, wlać 3 łyżki oliwy i wsypać przyprawę do kebaba. Odczekać 3-4 godz. W tym czasie do jogurtu dodać pokrojony koperek, zioła prowansalskie i czosnek. W sosie ma być wyraźnie czuć czosnek ale z drugiej strony ma przebijać nuta delikatności jogurtu i koperku. Drugi sos robimy z ketchupu i dodajemy paprykę chilli. Ogórek obieramy i kroimy w kostkę, może być grubsza, to samo robimy z pomidorem. Cebulę kroimy na półtalarki. Zamarynowane mięso nabijamy na patyczki od szaszłyków i pieczemy na grillu. Przypiekamy dość mocno. Pod koniec pieczenia na grill dajemy chlebek-bułki pita po uprzednim rozcięciu i otwarciu kieszonki. Zewnętrzną stronę bułek skrapiamy wodą. Po upieczeniu jedną wewnętrzną stronę bułki smarujemy sosem czosnkowym a drugą ketchupowym. Wkładamy upieczone mięso, ogórek, pomidor, cebulę, kolejność dowolna. Po jednej warstwie przelać trochę sosami i nałożyć kolejną warstwe. Ponownie polać sosami a na wierzch nałożć mięso.

2. Liście kapust, ogórek i sałatę pociąć w cienkie paski, posypać bulionem i wymieszać. Pomidory pokroic w plasterki, a cebulę w kostkę. Rozgrzać olej na patelni, podsmażyc mięso z cebulą, przyprawić przyprawami i smażyć, aż będzie chrupiące (w przypadku mielonego mięsa, porozgniatać widelcem). Chleb turecki Flanden podzielić na 4 cześci, przeciąć w zdłuż, by utworzyła się rozkładana kanapka, podpiec w opiekaczu. Gdy chleb bedzie gorący napełnić mięsem i pozostałymi dodatkami. Polecany jest do kebabu sos jogurtowo-czosnkowy.

3. Egipski kebab.
Mięso mielone 50 dkg, cebula 1,5 sztuki, jajko, czosnek 2 ząbki, przyprawa do gyrosa i kebabu 2 łyżki, sól do smaku, pieprz ziołowy do smaku, patyczki do szaszłyków, sos czosnkowo-bazyliowy. Do miski wrzucamy mięso, dodajemy posiekaną drobno cebulę, przeciśnięty czosnek i przyprawy. Dobrze wyrabiamy i przykrywamy, wkładamy do lodówki na 2 godziny. Po tym czasie wyjmujemy i dodajemy jajko i ponownie wyrabiamy. Na patyczki do szaszłyków (wcześniej namoczone w wodzie) nakładamy mięso i formujemy je na kształt kiełbaski długości 5 cm i grubości 2 cm. Można też dodać pomiędzy kolejne kiełbaski małe pieczarki lub cebulki. Smarujemy oliwą i pieczemy albo na patelni albo w piekarniku czy grillu. Podajemy z sosem, z ryżem lub bułką.

4. Kebab grecki.
2 podwójne piersi z kurczaka, 4 bułki pita, kapusta czerwona 1 połówka, kapusta biała 1 połówka, 2 pomidory, 1 ogórek zielony, przyprawa gyros, 0,2 litra oleju, 1 cebula czerwona. Sos czosnkowy: 3 łyżki jogurtu naturalnego gęstego, 2 łyżki majonezu, 1 ząbek czosnku, szczypta słodkiej papryki, szczypta soli i pieprzu. Sos czerwony: 5 łyżek ketchupu, 4 łyżki majonezu, 1 łyżeczka cukru, 1 łyżeczka octu winnego, 1 ząbek czosnku, 1 łyżeczka papryki słodkiej w proszku, szczypta pieprzu cayenne, szczypta mielonego chilli, szczypta ostrej papryki w proszku, 2 łyżeczki jogurtu naturalnego.
Pierś z kurczaka pokroić w paski i posypać przyprawą gyros, skropić olejem i pozostawić na 10 minut. Potem smażyć na rozgrzanym oleju. Bułki pity podgrzać w mikrofalówce lub piekarniku. Następnie kapustę czerwoną i białą posiekać w paseczki i posolić, pozostawić na 10 minut aby zmiękła - odcisnąć wodę z kapusty. Pomidora i ogórki pokroić w plasterki. Cebulę pokroić w krążki. Bułki pity smarujemy w środku czerwony sosem wkładamy mięso, kapustę czerwoną, cebulę, kapustę białą, znowu mięso, sos czosnkowy, 2 kawałki pomidora i 2 kawałki ogórka.

5. Sos: 9 łyżek jogurtu naturalnego, 3 łyżki majonezu, kropla octu winnego, sól, ząbek czosnku, sos chili wg uznania. Wszystkie składniki dokładnie wymieszać. Przyprawić do smaku. Sos podawać schłodzony.

Kebab Śląsk, Sosnowiec, Czeladź, Mysłowice, Dąbrowa Górnicza, Będzin, Katowice. Kebab w bułce, kebab w cieście.